Skąd takie nazwy? Od znajomego dowiedziałem się, że wiele miast na południe i zachód od Sztokholmu zawiera w nazwie końcówkę köping, która współcześnie oznacza po prostu miasto. Jednak słowo pochodzi od staronordyckiego „kaupang”, które oznaczało miejsce handlowe. W średniowieczu köping nazywano osady, które były centrami handlowymi. Czyli taki Nyköping oznacza mniej więcej tyle co Nowy Targ.
En: Why such names? I learned from a friend that many towns south and west of Stockholm have the suffix “köping” in their names, which today simply means “town.” However, the word comes from the Old Norse “kaupang,” which meant a trading place. In the Middle Ages, “köping” referred to settlements that were trade centers. So, Nyköping roughly translates to “New Market” (there’s town in Poland with that name).
Mówią, że programiści działają na kawę. Wlewasz kawę, wychodzi kod. W moim przypadku reguła sprawdza się też podczas jazdy rowerem. Wlewasz kawę, wychodzi dystans. Dlatego śniadanie zaczynam od kalorii i kawy.
En: They say that programmers run on coffee. You pour in coffee, and out comes code. In my case, the same rule applies to cycling. You pour in coffee, and out comes distance. That’s why I start my breakfast with calories and coffee.
Dzień zaczyna się nieciekawie. Niebo zaciągnięte chmurami, temperatura około 15 stopni, lekko mży. Droga wiedzie przez tereny rolnicze. Pola uprawne i niewielkie wsie i osady.
En: The day starts off rather drearily. The sky is overcast, the temperature is around 15 degrees, and there’s a light drizzle. The road leads through agricultural areas, with farmlands and small villages and settlements.
Docieram do przystani w miejscowości Säter. Prom pozwala dostać się na drugą stronę jeziora Bråviken.
En: I arrive at the ferry terminal in the town of Säter. The ferry allows me to cross to the other side of Lake Bråviken.
Czekając na prom eksploruję okolicę i znajduję kilka ciekawostek na umieszczonych w kilku miejscach tablicach. Prom przez Bråviken ma swoje korzenie w średniowieczu, a regularna przeprawa zaczęła funkcjonować w XVII wieku, gdy hrabstwa leżące po po obu stronach jeziora się zatrudniły przewoźników, którzy otrzymali po gospodarstwie z przyległościami na swoje utrzymanie. Aż do początku XX wieku przeprawy odbywały się za pomocą wioseł i żagli.
En: While waiting for the ferry, I explore the area and find some interesting facts on several informational boards placed around. The ferry across Bråviken has its roots in the Middle Ages, and regular crossings began in the 17th century when the counties on both sides of the lake hired ferrymen who were given farms with adjacent land for their livelihood. Until the early 20th century, the crossings were made using oars and sails.
W 1719 roku Rosjanie przybyli nad Bråviken i spalili większość gospodarstw i wsi w po północnej stronie, a następnie ruszyli na Nörrviken. Aby zapobiec kolejnym kolejnym atakom wybudowano tutaj wał ochronny.
En: In 1719, the Russians arrived at Bråviken and burned most of the farms and villages on the northern side, then moved on to Nörrviken. To prevent further attacks, a protective embankment was built here.
Trasa którą dziś jadę pokrywa się częściowo z Sörmlandsleden, najdłuższym (ok. 1000 km) szlakiem pieszym w Szwecji. Co mnie szczególnie zaciekawiło to to, że szlak utrzymywany jest przez 180 członków stowarzyszenia o tej samej nazwie. Za 4 km odcinek w okolicach przeprawy promowej odpowiada pan Henrik, do którego numer telefonu widnieje na tablicy informacyjnej. Wow.
En: The route I’m taking today partially overlaps with the Sörmlandsleden, the longest hiking trail in Sweden at around 1000 km. What particularly intrigued me is that the trail is maintained by 180 members of an association with the same name. The 4 km section near the ferry crossing is maintained by Mr. Henrik, whose phone number is listed on the informational board. Wow.
Po drugiej stronie jeziora lunch w kawiarni przy moście zwodzonym (suwanym?). Można podczas odpoczynku oglądać zamykanie mostu i przepływające łodzie. Choć ja byłem bardziej zainteresowany przepięknym kotem, z którym udało mi się wejść w interakcję z kładzeniem się na plecach i wystawianiem brzucha do głaskania włącznie. Kot niestety odmówił propozycji zrobienia zdjęcia.
En: On the other side of the lake, I had lunch at a café by the drawbridge (sliding bridge?). While resting, you can watch the bridge close and boats pass by. However, I was more interested in a beautiful cat, with whom I managed to interact, including it rolling onto its back and offering its belly for petting. Unfortunately, the cat declined my proposal for a photo.
Koło południa wychodzi słońce, odkrywając oblicze krajobrazu którego jeszcze nie widziałem. I mimo, że postanowiłem sobie, że nie zrobię już dziś więcej zdjęć pól uprawnych, łamię postanowienie. Jest zbyt pięknie żebym mógł się oprzeć.
En: Around noon, the sun comes out, revealing a landscape I hadn’t seen before. Even though I promised myself I wouldn’t take any more photos of farmland today, I break that promise. It’s too beautiful to resist.
W końcu docieram do Linköping. I choć nie jest to moje dzisiejsze miejsce docelowe (do noclegu stąd jeszcze jakieś 12 km), to ze względu na to, że jest to większe miasto chcę chwilę w nim spędzić, żeby poeksplorować, poczuć klimat, dowiedzieć się czegoś.
En: I finally arrive in Linköping. Although it is not my final destination for today (my accommodation is still about 12 km away), I want to spend some time here since it’s a larger city. I plan to explore, soak in the atmosphere, and learn something new.
To tutaj w 1598 roku miała miejsce bitwa między wojskami Karola Sudermańskiego a wojskami Zygmunta III Wazy, w czasie jego wyprawy do Szwecji. Konflikt o podłożu religijnym wybuchł gdy regent Karol Sudermański wypowiedział posłuszeństwo królowi Zygmuntowi III i zajął południową część Szwecji. Król po uzyskaniu zgody od Sejmu zorganizował wyprawę do Szwecji na zarekwirowanych statkach brytyjskich i holenderskich. Po zajęciu Sztokholmu i wygranej bitwie pod Stegeborem przybył do Linköping, gdzie wojska Karola zorganizowały zasadzkę i pokonały oddziały królewskie, tym samym kończąc marzenia Zygmunta III Wazy o szwedzkiej koronie.
En: In 1598, a battle took place here between the forces of Charles of Sudermania and the troops of Sigismund III Vasa during his expedition to Sweden. The religious conflict erupted when Regent Charles of Sudermania declared his independence from King Sigismund III and occupied the southern part of Sweden. After obtaining permission from the Polish Sejm, King Sigismund organized an expedition to Sweden using requisitioned British and Dutch ships. After capturing Stockholm and winning the Battle of Stegeborg, he arrived in Linköping, where Charles’s forces set an ambush and defeated the royal troops, thus ending Sigismund III Vasa’s hopes for the Swedish crown.
Król odzyskał wolność za cenę wydania swoich szwedzkich stronników, z których pięciu zostało półtora roku później skazanych na karę śmierci i straconych na rynku (Stora Torget) w Linköping. Wydarzenie to nosi nazwę Linkopings blodbad (Krwawa Łaźnia w Linköping).
En: The king regained his freedom at the cost of surrendering his Swedish supporters, five of whom were sentenced to death and executed in the market square (Stora Torget) in Linköping a year and a half later. This event is known as the Linköping Bloodbath (Linköpings blodbad).
Zygmunt III Waza został zdetronizowany w 1599 roku, co efektywnie zakończyło unię polsko-szwedzką.
En: Sigismund III Vasa was dethroned in 1599, effectively ending the Polish-Swedish union.
W końcu udało mi się wydostać z Linköping, w drodze do noclegu mijam jeszcze tutejszą katedrę z XIV wieku.
En: Finally, I managed to leave Linköping. On my way to the accommodation, I pass by the local cathedral from the 14th century.
Dziś dla odmiany śpię pod dachem, w miejscowości o groźno brzmiącej nazwie Vikingstad. Ale nazwa jest chyba groźniejsza niż sama miejscowość, złożona głównie z kolorowych, niskich domków. Mój akurat jest biały.
Pl: Tonight, for a change, I’m sleeping under a roof in a place with the ominous-sounding name Vikingstad. But the name is probably scarier than the town itself, which mainly consists of colorful, low houses. Mine happens to be white.
Prysznic po dniu na rowerze? Powiem tak: dostęp do ciepłej wody docenia się wtedy, gdy zaczyna się do niej tęsknić.
En: A shower after a day of cycling? Let me put it this way: you truly appreciate access to hot water when you start to miss it.